Wat doet een landmeter op een bouw- of industrieproject?

Een landmeter bepaalt waar iets precies staat of moet komen, in coördinaten en hoogtes. Daarvoor meet een landmeter de bestaande situatie in, zet ontwerppunten uit in het veld en controleert achteraf of het gebouwde staat waar de tekening het wil hebben.

Meetwerk staat op vrijwel elk bouw- of industrieproject in de planning. In dit artikel lopen wij de vier handelingen langs die daarachter zitten, de fase waarin ze vallen en wat u na afloop in handen heeft. Zo weet u wat u inkoopt als u landmeten op de planning zet.

De vier handelingen van een landmeter

De volgorde en de nadruk verschillen per opdracht, de handelingen zelf niet.

Inmeten: vastleggen wat er staat

Voordat er getekend wordt, moet duidelijk zijn wat er nu is: het terrein, de hoogtes en wat er al staat, boven en onder de grond. Een terreinopname of bestandsopname levert die basis, als tekening of als digitaal terreinmodel. Wie een kabeltracé of een nieuwe verharding op verouderde tekeningen ontwerpt, ziet de afwijkingen pas als de aannemer al op locatie staat. Daarom beginnen wij met inmeetwerkzaamheden van de actuele situatie. Gaat het om een complete installatie met veel geometrie, dan is 3D laserscanning de snellere route.

Uitzetten: aangeven waar het moet komen

Uitzetten is de omgekeerde beweging: de maten uit het ontwerp gaan het veld in. De landmeter zet referentiepunten, aslijnen, funderingspunten en hoogtes uit, zodat de aannemer weet waar de bekisting komt en de monteur waar de ankers zitten. Een fout in deze fase werkt meteen door in het werk erna: een verkeerd uitgezette aslijn betekent bekisting die opnieuw moet, of ankers die niet passen. Bij bouw en montage noemen wij dit werk maatvoering.

Hoogtes bepalen ten opzichte van NAP

Vloerpeilen, het verhang van een riool en de aansluiting op een bestaande weg luisteren nauwer dan de positie in het platte vlak. Daarom koppelen wij hoogtes aan het Normaal Amsterdams Peil (NAP) en doen wij hoogtemetingen op kritische onderdelen met een waterpasinstrument in plaats van met GPS.

Controleren wat er gebouwd is

Na de uitvoering wilt u weten of het gebouwde staat waar het volgens de tekening hoort, en hoe groot de afwijking is als dat niet zo is. Een controlemeting legt dat vast, tijdens de bouw of bij de oplevering. Tijdens de bouw is een afwijking nog te corrigeren voordat de volgende partij erop verder bouwt.

Zo verloopt een maatvoeringsopdracht in de praktijk

Bij ons gaat dat in vier stappen:

1. U stuurt de aanvraag en de tekeningen. Wij stemmen af wat er uitgezet of ingemeten moet worden: welke punten, welke hoogtes, in welk coördinatenstelsel en op welke dag.
2. Op locatie zetten wij uit of meten wij in, met een total station en, waar het terrein dat toelaat, met GNSS.
3. Op kantoor verwerken wij de meting in het afgesproken coördinatenstelsel.
4. U ontvangt de afgesproken gegevens, tekeningen of rapportage, zodat uw uitvoerder weet waar de fundering komt.

Wanneer schakelt u een landmeter in?

Dat hangt af van de fase waarin uw project zit.

• Bij het ontwerp: een terreinopname als onderlegger voor de architect of de ingenieur, met hoogtes en bestaande objecten.
• Voordat de graafmachine komt: de ligging van kabels en leidingen vastleggen.
• Bij de start van de bouw: bouwgrenzen, aslijnen en funderingspunten uitzetten.
• Tijdens de uitvoering: controlemetingen, en bij grondverzet een volumebepaling van wat er is ontgraven of aangevuld.
• Bij damwanden, bemaling of voorbelasting: een nulmeting van de omliggende bebouwing vooraf, zodat latere zettingen aantoonbaar zijn.
• Bij oplevering: de as-built situatie vastleggen voor het beheerdossier van de opdrachtgever.

Hoe een landmeter meet

Welk instrument wij meenemen, hangt af van de gevraagde nauwkeurigheid en de omvang van het terrein. Een total station meet hoeken en afstanden naar een prisma en haalt op korte afstand millimeters; dat is het instrument voor uitzetten en controleren. GNSS, het satellietsysteem waar GPS onder valt, werkt met RTK-correcties op centimeterniveau en is het snelst op grote, open terreinen. Een 3D scanner legt een hele ruimte in één keer vast als pointcloud (puntenwolk), voor situaties met te veel geometrie om punt voor punt in te meten. Wij werken met eigen Leica- en GeoMax-apparatuur en met de NavVis VLX als scanner.

Wat u terugkrijgt

Meetwerk levert een bestand of een document op waar de volgende partij direct mee verder kan. Bij uitzetwerk is dat een coördinatenlijst en een meetrapport met de afwijkingen. Bij een terreinopname een situatietekening of een digitaal terreinmodel in DWG. Bij een scan een pointcloud in E57 of RCP, of een model in IFC of RVT. Spreek formaat en coördinatenstelsel vooraf af, dan sluit het bestand aan op uw software en op het werk van de andere partijen. Het tekenwerk daarachter, situatietekeningen en BIM-modellen, verzorgen wij ook.

Landmeter, maatvoerder of kadastraal landmeter?

De termen lopen in de praktijk door elkaar. Een maatvoerder is de landmeter aan de uitzetkant, op de bouw of bij de montage, en vertaalt het ontwerp naar punten in het veld. Een kadastraal landmeter houdt zich bezig met perceelgrenzen en eigendom, werk dat via het Kadaster loopt. Voor een bouwproject of bedrijfsvastgoed komt dat neer op een grensreconstructie voordat er op of tegen de grens gebouwd wordt. Wij verzorgen daarbij de meetkundige kant, de formele vastlegging blijft bij het Kadaster.

Meetwerk in uw planning

Twijfelt u welke meting bij uw situatie hoort? Leg uw project aan ons voor via het offerteformulier of bel 085 303 5285, dan kijken wij mee. Wat het kost, hangt af van de omvang van het werk en van wat u opgeleverd wilt hebben. U ontvangt vooraf een prijsopgave.